Meğer Şeytan Hiç Değişmemiş!-1

Ezeli düşmanımız şeytan bizi çok iyi tanıyor. Zayıf noktalarımızı çok iyi biliyor. Peki biz onun özelliklerini, zayıf noktalarını, silahlarını ne kadar biliyoruz? 

Şeytanın  bize kurabileceği tuzaklardan, silahlarından  haberdar olmamız, bunlarla karşılaştığımızda tuzak odaklı değil çözüm odaklı hareket etmemizi sağlar. Yani “ Bu anormal bir durum değil. Kur’an ve sünnette bunun olabileceği bana bildirilmiş. Bu vesveseye, tuzağa karşı ne yapabilirim? ” in peşinde olur insan.

Şimdi, Hz.Adem(as) – İblis olayının anlatıldığı Araf suresi 11-27 ayetlerden yola çıkarak onun silahlarından, özelliklerinden bazılarını maddeler halinde görelim inşaAllah;

1)İnsan, şeytandan üstün yaratılmıştır. Onun, kendisinin üstün olduğu şeklinde vermeye çalıştığı vesveselere kanılmamalıdır. (secde et, “üstünlüğünü kabul et” anlamındadır.) 

2)İblis, “Allah(cc)’ın rahmetinden ümit kesen” anlamındadır.^[1] Allah’ın rahmetinden ümit kesmek şeytanın özelliğidir.

3)Allah’ın verdiği, emanet ettiği nimetleri, özellikleri kendinden bilip kibirlenmek, bunlarla başkalarından üstün olduğunu düşünmek onun özelliğidir.

4)Allah(cc)’ın hükümlerini, emirlerini beğenmeyip kendi nefsinden ürettiği hükümlere tabi olmak onun özelliğidir. Bu, hevayı ilah edinmektir.^[2] Şirktir. 

“ Bu devirde tesettür, namaz, oruç  olur mu? ” vb. söylemleri  buna örnek verebiliriz. 

5)Yaşanan sıkıntılarda kendi iradesini devre dışı bırakıp, suçu (haşa) Allah (cc)’a yöneltmek onun özelliğidir.^[3]

6)Şeytanın, insana sokulacağı yönler olarak bildirilen ön, arka, sağ, sol ifadeleri için farklı tefsirler yapılır. Benim en çok dikkatimi çeken tefsir, İbni Cevzi’nin Ez-Zadu’l Mesir’deki şu açıklamadır;

Önlerinden: Kalan ömürlerinde, demektir ki, onda itâate atılmazlar. 

Arkalarından: Geçen ömürlerinde, demektir ki, onda günahtan tevbe etmezler.

Sağlarından: Zenginlik tarafından ki, onu makbul bir yere harcamazlar. 

Sollarından: Fakirlik tarafından ki, ondaki mahzurdan çekinmezler. 

Gelecek, geçmiş, zenginlik, fakirlik..insanın en çok uğraştığı, en çok vesveseye sahip olduğu konular.

7)Verdiği vesveselerle en büyük amacı kulu şükürsüz hale getirmektir. 

8) 20.ayette  vesvese verme nedeninin  “edep yerlerini kendilerine göstermek için”  ifadesi ile belirtilmiş olması dikkat çekicidir. Üstelik 22. ve 27. ayetlerde de tekrarlanmış. Neden genel bir ifade kullanılmamış da özellikle edeb bölgesi (avret bölgesi) zikredilmiş ??

– Şeytanın en yoğun vesvese noktalarından biri cinsel dürtülerdir. 

Günümüzde, helal dairede eşler arasında kalması gereken meselelerin aleni hale getirilmesi, özellikle başta gençler için olmak  üzere , hayatın bu duygu üzerine işletilmeye çalışılması, (espriler, filmler vb.) insan ve cin şeytanların bu konuda oynadığı oyunların neticesidir.

Bu dürtüleri arttıracak sosyal medyadan, konuşmalardan, ortamlardan uzak durulmalıdır. Aksi taktirde şeytanın eline zina, porno bağımlılığı, tecavüz, lgbt vb. haramlarla ilgili vesvese malzemesi verilmiş olur. 

Normalin haricinde ters giden bir şeyler olduğu hissedildiğinde şeytana fırsat vermeden uzmanlardan yardım alma ile birlikte , tevbe istiğfara devam ve sadaka verilmesi de tavsiye edilebilir.

9)Çıplaklığı telkin eder.

10)İnsanı doğru yoldan saptırmak için kullandığı hususlardan biri de ahiret inancıyla karşılanacak olan, insandaki “ebedilik duygusu” dur. 

Şeytan vesvesesi ile ölümü unutup, dünyada ebedi yaşayacağı hissiyatına sahip olan insan, çok rahat harama girebildiği gibi ibadetlerde de gevşeklik, erteleme, sabırsızlık gösterebilir.

Ebedîliğin zıddı olan “ ölüm ”ü en azından kabir ziyaretleriyle hatırlamalıdır.

11) Yalan söylemek onun özelliklerindendir.

12) Yalan yere yemin etmek de onun özelliklerindendir.

13) 22.ayette “ hile ile aldattı ” şeklinde tercüme edilen bölümde geçen “della” fiilinin asıl anlamı: Kendisinde hiçbir fayda olmayan şeye heveslendirmek, teşvik etmektir.^[4]

Dolayısı ile şunu söyleyebiliriz; günah olan bir davranışa teşvik etmek de şeytani bir davranıştır.

14) İnsanoğluna verdiği ilk vesvese, haram lokma konusunda olmuştur.^[5]

15)Hz. Âdem(as) ve eşinin haram kılınan ağaçtan yemeleri ile avret bölgelerinin görünmüş olması dikkat çekicidir. 

“Haram lokma, insanda edeb duygusunun kalkmasına neden olur. ” yorumu da yapılmaktadır. 

Özetle şeytan, hakkında, duanın makbuliyetini dahi engellediğine dair hadis bulunan haram lokmaya yönlendirmek için de vesvese verir. 

16) Hz.Adem(as) ve eşinin açılan avret yerlerini örtmek için çaba sarfetmeleri, tesettürün, örtünmenin insan fıtratında var olduğunun göstergesidir.

Tesettür de, fıtratı bozma çabasındaki şeytanın başlıca vesvese malzemelerindendir. 

17) Hz.Adem tevbe etmiş, şeytan ise hatasında ısrar etmiştir. İnsan ile şeytanı birbirinden ayıran başlıca özellik yapılan hatada ısrar etmeden TEVBE ediyor olabilmektir.

Dolayısı ile insanın  tevbe ediyor olması şeytanın hiç de hoşuna gitmez. Kulun tevbesini engellemek için çaba sarfeder. İnsanın şeytana karşı en büyük silahı,  yaptığı hatayı (şirk, kibir, kul hakkı, gıybet, alay etme, kınama..)  küçümsemeden yapacağı tevbedir.

Buraya şunu da eklemek isterim; tevbe etmeden bırakılan günahlar, şeytanı çeker.^[6] Günümüzde hemen hemen her konuda artan vesveselerimizi, evhamlarımızı bir de bu açıdan ele almak gerekir.

Gereğinden fazla özgüven(veya zıddı zelillik hali),  nefsi şişirme, yaptığımız günahları küçümseme gibi hallerimizle tevbe-istiğfarı hayatımızdan büyük oranda çıkarmış gibiyiz.

Sahi… En son işlediğimiz hangi hata için inkar etmeden tevbe-istiğfar ettik?

Konu ile ilgili ikinci yazıda görüşmek duasıyla..

^[1] Rağıb El-İsfehan, Müfredar “b-l-s” maddesi

^[2] Furkan 43, Casiye 23

^[3] 16.ayette “..öyleyse beni azdırmana karşılık..” ifadesine dikkat

^[4] Fahrettin Razi Tefsiru’l Kebir c.10 s.328

^[5] Yenilen yiyeceklerin insan üzerindeki etkilerine dair “Dr.Serkan Karaismailoğlu’nun “Beyinde Ararken Bağırsakta Buldum” adlı çalışmasına bakılabilir.

^[6] Şuara 221-222, Zuhruf 36-38