Allah(cc)’ın, Rasulullah(s.a.s)’a vermiş olduğu görevleri öğrenebileceğimiz tek kaynak Kur’an-ı Kerim’dir. Günümüzde pek çok dini konuda olduğu gibi, kapıldığımız vesveselerle, Rasulullah(s.a.s)’ın görevlerini dahi kendi aklımızdan, nefsimizden üretmeye kalkabiliyoruz. O kadar ki Rasulullah(s.a.s)’ı (haşa) devre dışı bırakarak, dini yaşayabileceğimizi söyler hale gelebiliyoruz.[1]
Toplumdaki ahlaki çöküşün en büyük nedenlerinden biri de, Kur’an’ın insan sûreti olan Rasulullah(s.a.s)’ın, bu şekilde hayatımızdan çıkarılmaya çalışılmasıdır. İnsani ilişkiler, her türlü temizlik, hayvanlara, eşyaya davranış şekilleri vb. pek çok konuda ayrıntılı bilginin bulunduğu sünnet-i seniyye tam bir huzur kaynağıdır.
Kur’an ve onun açıklayıcısı sünnet ile vicdanlarımızı harekete geçirmemiz pek çok meselenin de kendiliğinden çözümünü beraberinde getirecektir.
Rasulullah (s.a.s), O’nun sünneti, hadisleri hayatımızın neresinde olmalı, bunları gerçekten hayatımızdan çıkarmamız mümkün mü, bunları anlayabilmek için öncelikle Bakara 151.ayet ışığında O’na verilen görevleri maddeler halinde görelim;
Bakara 151:Nitekim içinizden size bir peygamber gönderdik. O size âyetlerimizi tilavet ediyor, sizi tezkiye ediyor, size kitabı ve hikmeti öğretiyor. Size bilmediğiniz şeyleri öğretiyor.
Bu ayet-i kerimeye göre Efendimiz(as)’e verilmiş olan görevler şunlardır:
1)Ayetleri tilavet etmek (okumak, tebliğ etmek)
Bu ayette arapçada okuma anlamına gelen kelimelerden “kıraat” değil de “tilavet” ifadesinin kullanılmış olması dikkat çekicidir.
“Zira “tilâvet”, kıraat’ten daha özeldir, her tilavet kıraattir, ancak her kıraat tilavet değildir. Çünkü tilavette, tekrar tekrar ve güzel güzel okuma, okunanı anlama ve hükümlerine uyma, insanlara bildirme ve duyurma anlamı vardır.
Kıraat ise; Kur’ân-ı Kerim’i tecvîd kurallarına ve tekniğine uygun olarak okumak demektir. ”[2]
2) Tezkiye etmek
Tezkiye; eğitmek, terbiye etmektir. Kendisine iman edenlerin huy ve eğilimlerini, güzel melekelerini geliştirmek, kötü inanç, ahlâk, âdet, eylem ve sözlerden onları temizlemektir. Bundan maksat; ümmetin güçlü ve hükümran, yoldan sapmasına sebep olacak bütün eğilimlerden kurtulmuş bir ümmet olmasını temin etmektir. [3]
3) Kitabı ve hikmeti öğretmek
“Hikmet, birçok mânâda kullanıldığından kullanıldığı yere göre tefsir edilmesi gereken bir kelimedir. Pek çok alim Kur’ân’da “hikmet” kelimesinin “kitap” kelimesiyle beraber zikredildiğinde “sünnet” anlamına geldiğini belirtir. İmam Şâfiî’ye göre hikmet kelimesinin “kitap” kelimesinden sonra gelmesi “mufarakatı” (farklı olmayı) gerektirir ve hikmetin Kur’ân’dan farklı bir şey olduğuna delalet eder.
Kurtubî (ö. 671/1273), “Kitab’ta nass(hükmü) bulunmayan konular hakkında Rasûlullah’ın Allah’ın muradını açıklayan sünneti” şeklinde yorumlamaktadır. Görüldüğü gibi Kurtubî’ye göre de hikmet, sünnettir.” [4]
4) Bilmediğimiz şeyleri bize öğretmek
Hiç bilmediğimiz, akıl ve düşünce ile bilme imkanını bulamayacağınız şeyleri, gayba ait sırları ve ahiretle ilgili durumları da vahy ile bilip öğretmektedir.[5]
Özetle; dünya yolculuğumuz esnasında, Yaratıcımızın bilmemizi istediği ne varsa bunları bizlere öğretmekle vazifelendirilen kişi Peygamber Efendimiz(s.a.s)’dir.
Efendimiz(s.a.s), kendisinden asırlar sonra yaşıyan ümmetine karşı bu görevlerini elbette hadis-i şerifleri ile devam ettirmektedir. Bu ayetin tecellisi için asırlar sonra da olsa hadisler, sünnet-i seniyye var olmak zorundadır. Ayrıca hadis ve sünnetleri ortadan kaldırmak dini ortadan kaldırmak demektir. Aksi taktirde en azından, Kur’an’da bildirilen ama ayrıntısı verilmemiş emirler (namaz, zekat, hac,…) nasıl yerine getirilecektir?
Efendimiz(s.a.s)’in ayetlerde bildirilen diğer bazı özellikleri de şunlardır;
1)Rasulullah (s.a.s.)’a Allah ve meleklerinin salat ettiği gibi mü’minlerin de O’nun adı anıldığında salat getirmeleri gerekmektedir. (Ahzab 56)
2)O’na(as) tabi olmak, Allah’ın sevgisini kazanmaya ve günahların bağışlanmasına vesiledir. (Al-i İmran 31)
3)Hevadan konuşmaz. (Necm Suresi3,4)
4)Üsve-i Hasene(en güzel örnek)dir. (Ahzab Suresi 21)
5)Büyük bir ahlak üzeredir. (Kalem Suresi 4)
6) Rasulullah(s.a.s)’a hüküm verme yetkisi verilmiştir. (Ahzab Suresi 36)
7)Rasulullah (s.a.s)’ın verdiği hükümlere içte bir sıkıntı (burukluk) duymaksızın itaat edilmediği müddetçe gerçek manada imandan bahsedilemez. (Nisa Suresi 65)
8) Allah ve Rasulünü incitenler(eziyet edenler) lanetlenmiştir. (Ahzab Suresi 57)
9)“Rahmetelli’l alemin(Alemlere rahmet)dir.” (Enbiya Suresi 107)
10) O’nun bir topluluğun içinde bulunuşu veya bir topluluğun içinde istiğfar edenlerin bulunması toplu azabı engeller. (Enfal Suresi33)
11) Allah(cc), kendisine ait olan Rauf ve Rahim sıfatlarını Rasulü için de kullanmıştır. (Tevbe 128)
12) O’nun (sas) huzurunda ses yükseltmek amellerin boşa gitmesine neden olur.(Hucurat 2,3)
13)Her hangi bir konuda anlaşmazlığa düşüldüğünde konu Allah(cc)’a ve Rasulü(s.a.s)ne götürülmelidir. (Nisa Suresi 59)
14)Rasulullah (s.a.s), şeytanın üzerine oturacağını söylediği (Araf 16) dosdoğru yol üzerindedir. (Zuhruf Suresi 43)
15)Allah(cc), Rasulullah(s.a.s)’ın ömrü üzerine yemin etmiştir. (Hicr Suresi 72)
16) Nur saçan bir kandil gibidir. (Ahzab Suresi 46)
Dünya yolculuğumuzda, her devirde yolumuzu aydınlatacak en iyi kandil, elbette bizi yaratanın bize lütfettiği “Nur Saçan Kandil” olacaktır. Nur Saçan Kandil’i hayatımızdan çıkarmakla, sadece kendimizi karanlıkta bırakmış oluruz.
(Not: Bu konuda üzerinde polemik yapılan diğer bir konu “itab ayetleri” yani Rasulullah(as)’a yapılan ilahi uyarıların bulunduğu ayetler konusudur. Bir sonraki yazıda bu konuyu ele alacağız inşaAllah)
[1] Rasulullah(as), asırlar öncesinden, böyle bir düşünce tarzının çıkacağını bildirmiştir: “Dikkat edin, bana Kitap ve onun bir misli verildi. Dikkat edin, karnı tok bir adamın koltuğuna yaslanarak size; «Bu Kur’ân’a uymanız gerekir. Onda helâl bulduklarınız helâl, haram bulduklarınız haramdır (başka kaynağa ihtiyacınız yoktur!)» demesi yakındır. Dikkat edin! Allâh’ın Elçisi’nin haram kıldıkları, Allâh’ın haram kıldıkları gibidir.” (Ebû Dâvûd, Sünnet 6; İbn-i Mâce, Mukaddime 2; Tirmizî, İlim 10; Ahmed b. Hanbel, 6/8)
[2] Daha geniş bilgi için; https://kuran.diyanet.gov.tr/kuran-sozlugu/detay/54-tilavet ve kıraat maddeleri
[3] BAYRAKTUTAR, Muammer. “Hz. Peygamber’in Tezkiye Görevi Ve Yetkisi”. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi 6/2 (Ağustos 2022), 251-276. https://doi.org/10.52115/apjir.1147385.
[4] DEMİR, Recep. “Kur’ân’daki Hikmet Kavramı Çerçevesinde Kur’ân-Sünnet Bütünlüğü” Diyanet İlmî Dergi 57 (2021): 1061-1090
[5] YAZIR ,Elmalılı Hamdi. Hak Dini Kur’an Dili c.1 s.444, İstanbul; Azim Dağıtım,1992.
İlk Yorumu Siz Yapın